Alnus glutinosa subsp. barbata ÇELİKLERİNDE
KÖKLENDİRME
DENEMELERİ
Prof. Dr. Zeki YAHYAOĞLU1 Yrd. Doç. Dr. Sezgin AYAN2 Vildane GERÇEK3 Ayşegül ŞAHİN3
1) Kafkas Üniversitesi Orman
Fakültesi Orman Müh. Böl. - 08000 ARTVİN
2) Gazi Üniversitesi Orman
Fakültesi Orman Müh. Böl. - 37200 KASTAMONU
3)Doğu Karadeniz Ormancılık
Araştırma Müdürlüğü - 61200 TRABZON
5. SONUÇ ve ÖNERİLER
· En yüksek köklenme;Deneme kapsamındaki köklendirme ortamları içerisinde %92.5 ile dere kumu ve %86.66 ile %60 turba+%40perlit köklendirme ortamlarında tespit edilmiştir. Bu sebeple; yeni çalışmalarda başarılı olduğu tespit edilen köklendirme ortamları önerilebilir.
· Ramet gelişimi, köklenme yüzdesi ve kökçük sayısı bakımından uç çeliklere göre daha yüksek başarı gösteren dip çelikler, uç çeliklere tercih edilmelidir.
· Köklenme üzerinde hormon uygulamasının, kontrol ve 8000 ppm dozlarına göre 4000 ppm dozu %75.553 gibi bir değerle en iyi sonucu verdiği tespit edilmiştir. Bu nedenle uygunluğu tespit edilen hormon dozunun hemen altı ve üstü değerler yeni çalışmalarda denenebilir.
· Yapılan gözlemlerde çeliklerin diri ve kalın çaplı olması, belirgin lentisellere sahip olması köklenme başarısını önemli derecede artırmaktadır. Bu ise, kızılağaçta köklenme üzerine Euroamericana ve Balzam kavaklarda olduğu gibi (12) anatomik yapının etkili olabileceğini akla getirmektedir.
· Çelik temin edilen materyal yaşının köklenme üzerinde büyük farklılıklara sebep olduğu anlaşılmaktadır. Deneme kapsamında karşılaştırma olanağına sahip olduğumuz 1/0 ve 2/0 yaşlı materyal çeliklerinin yaklaşık 4 kat farklı olması, vejetatif üretim çalışmalarının fizyolojik olarak gençleştirilmiş materyaller üzerinde yoğunlaştırılmasını zorunlu kılmaktadır. Zira, Atasoy ve Küçük (1986) çalışmalarında da, budanan ve kesilen ağaçlardan oluşan gövde ve kütük sürgünlerinin çelikleriyle en yüksek köklenme elde edildiği, budanmamış yaşlı ağaçların ise dal sürgünlerinin köklenmediği belirtilmektedir.
· Denemelerde ortet faktörü incelenmiş olmasa bile, elde edilen verilerin genel değerlendirilmesinde; ortet farklılığının ciddi anlamda farklılıklara neden olabileceği anlaşılmaktadır. Bu sebeple, yeni çalışmalara ortet ile birlikte köklenmeyi olumlu yönde teşvik edebilecek kök ortamı ısıtması ve özellikle fosfor gübrelemesi faktör olarak katılmalıdır.
6. KAYNAKLAR
1. www.na.fs.fed.us./spfo/pubs/silvics__manuel/Volume_2/alnus/glutinosa.html
2. Kayacık, H., 1981. Orman
ve Park Ağaçlarının Özel Sistematiği, Angiospermae (Kapalı Tohumlular), II. Cilt, İ. Ü. Orman
Fakültesi, Yayın No. 2766, O. F. Yayın No.287, s. 62-66, İstanbul.
Gilaburunun (Viburnuın opulus L.) yeşil uç çeliklerinde çelik
köklenmesi üzerine bazı hormonların etkileri
|
YAZAR(LAR) |
|
|
|
|
|
KİTAP/DERGİ |
|
|
|
|
YAYIN TARİHİ |
|
|
|
|
|
TAM METİN |
|
|
|
ÖZET:
Bu çalışmada, Konya yöresinde doğal olarak yetişen bir Gilaburu (Viburnum
opulus L.) ağacından 15 Temmuz 2005 tarihinde alınan yeşil uç çelikleri
kullanılmıştır. Bu çeliklere; sisleme, perlit+torf köklendirme ortamında,
üç farklı hormon [Indol Butirik Asit (IBA), Indot Asetik Asit (IAA) ve Naftalen
Asetik Asit (NAA)], kontrol dahil dört farklı hormon dozunun (0, 250, 500 ve
1000 ppm) köklenme üzerine etkileri araştırılmıştır. Araştırmada, uygulamaların
tümünde köklenme elde edilmiştir. Değişik hormon uygulamaları yapılmış
çeliklerde kök sayısı artışına hormon dozlarının etkisi ve hormonlar arasındaki
ilişki istatistiki olarak önemli bulunmuştur (P<0.05). Hormonlar arasında en
yüksek etki IBA dan 48.53 adet/çelik, en düşük etki ise 35.07 adet/çelik ile
NAA'dan elde edilmiştir. IAA ise orta seviyede etki göstermiştir. İstatistiksel
olarak önemli bulunan (P<0.05) hormon ve doz ilişkileri birlikte
incelendiğinde en yüksek kök sayısı IBA'nın 250 ppm dozundan 54.53 adet/çelik,
en düşük kök sayısı ise NAA'nın 500 ppm doz seviyesinden 27.10 adet/çelik
olarak elde edilmiştir. Kök sayısı artışına karşın kalluslanma genel olarak
düşük kalmıştır. Köklenme yüzdesi, köklenme yüzey uzunluğu, köklerdeki dallanma
ve kalluslanma kontrol gruplarında daha yüksek olarak bulunmuştur.
KARA DUT’UN (Morus
nigra L.) YEŞİL ÇELİKLE ÇOĞALTILMASI ÜZERİNDE BİR ARAŞTIRMA
Veli ERDOĞAN1 Ahmet
AYGÜN2
1Ankara Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Bahçe Bitkileri Bölümü, Ankara
2Ordu Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Bahçe Bitkileri Bölümü, Ordu
ÖZET
Bu çalışmada, kara dut yeşil
çeliklerin köklenmesi üzerine IBA’nın etkisi incelenmiştir. Çelikler Temmuz ayı
ortasında alınmış ve IBA’nın farklı dozları uygulanmıştır. Serada sisleme
ünitesinde perlite dikilen çelikler 60 gün süre ile köklenmeye bırakılmıştır.
IBA uygulamaları köklenmeyi ortalama %14.2 arttırmıştır. Kontrol çeliklerinde
köklenme % 42.5 olurken 4000ppm, 6000ppm ve 8000ppm dozlarında sırasıyla %57.5,
%60 ve %52.5 köklenme elde edilmiştir. Ortalama kök sayısı, uzunluğu, kuru
ağırlığı ve köklenme derecesi gibi kalite kriterleri en yüksek 8000ppm
uygulamasında olmuştur.
Kuzey orijinli yüksek
çalı yaban mersini (likapa) yumuşak odun çeliklerinde köklenme üzerine alttan
ısıtma sıcaklığının etkisi
|
YAZAR(LAR) |
|
|
|
|
|
KİTAP/DERGİ |
|
|
|
|
|
YAYIN TARİHİ |
|
|
|
|
|
TAM METİN |
|
|
|
Bu çalışmada,
Türkiye ve özellikle de Karadeniz Bölgesinin yeni meyvesi olan bazı kuzey
orijinli yüksek çalı yaban mersini (likapa) çeşitlerine (Ivanhoe, Jersey,
Rekord, Northland, Berkeley ve Bluejay) ait yeşil çelikler sera ortamında 25°C
alttan ısıtma sıcaklığı ile kontrol (ısıtmasız) dereceleri kullanılarak torf
ortamında köklendirilmiştir. Birinci flaş sürgünlerinden temmuz ayında alınan
yeşil çelikler 3 boğum ve bir yaprak içerecek şekilde hazırlanarak 1000 ppm IBA
(Indolebütrikasit) uygulandıktan sonra fidan yetiştirme kaplarına
dikilmişlerdir. Likapa çeşitlerine göre en yüksek köklenme alttan
ısıtma uygulanan Rekord çeliklerinde (%100) elde edilirken en düşük köklenme
sıcaklık uygulaması yapılmayan Bluejay çeliklerinden (%38.89) elde edilmiştir.
Sıcaklık uygulamasının likapa çeliklerinde köklenme oranı ile birlikte köklenme
derecesini de artırmıştır. Alttan ısıtma uygulamasına tabi tutulan Jersey
çeliklerindeki köklenme derecesi 6.04 ile en yüksek iken ısıtma uygulanmayan
Bluejay çeliklerindeki köklenme derecesi ise 2.10 ile en düşük seviyede
kalmıştır. Likapa çeşitlerine göre köklenme oranı %83.33 (Rekord) ile %58.33
(Berkeley) arasında değişmiş, köklenme derecesi de 4.85 ile Rekord çeşidinde en
yüksek olmuştur.
|
Kuzey orijinli
yüksek çalı yaban mersini (likapa) yumuşak odun çeliklerinde köklenme üzerine
alttan ısıtma sıcaklığının etkisi
Bu çalışmada,
Türkiye ve özellikle de Karadeniz Bölgesinin yeni meyvesi olan bazı kuzey
orijinli yüksek çalı yaban mersini (likapa) çeşitlerine (Ivanhoe,
Jersey, Rekord, Northland, Berkeley ve Bluejay) ait yeşil çelikler sera
ortamında 25°C alttan ısıtma sıcaklığı ile kontrol (ısıtmasız) dereceleri
kullanılarak torf ortamında köklendirilmiştir. Birinci flaş sürgünlerinden
temmuz ayında alınan yeşil çelikler 3 boğum ve bir yaprak içerecek şekilde
hazırlanarak 1000 ppm IBA (Indolebütrikasit) uygulandıktan sonra fidan
yetiştirme kaplarına dikilmişlerdir. Likapa çeşitlerine göre en
yüksek köklenme alttan ısıtma uygulanan Rekord çeliklerinde (%100) elde
edilirken en düşük köklenme sıcaklık uygulaması yapılmayan Bluejay
çeliklerinden (%38.89) elde edilmiştir. Sıcaklık uygulamasının likapa
çeliklerinde köklenme oranı ile birlikte köklenme derecesini de artırmıştır.
Alttan ısıtma uygulamasına tabi tutulan Jersey çeliklerindeki köklenme
derecesi 6.04 ile en yüksek iken ısıtma uygulanmayan Bluejay çeliklerindeki
köklenme derecesi ise 2.10 ile en düşük seviyede kalmıştır. Likapa
çeşitlerine göre köklenme oranı %83.33 (Rekord) ile %58.33 (Berkeley)
arasında değişmiş, köklenme derecesi de 4.85 ile Rekord çeşidinde en yüksek
olmuştur. |
Van yöresinde doğal
olarak yetişen kuşburnuların (rosa canina l.) çelikle çoğaltılması üzerine iba
(indol bütirik asit) nın etkisi
|
YAZAR(LAR) |
|
|
|
|
|
KİTAP/DERGİ |
|
|
|
|
|
YAYIN TARİHİ |
|
|
|
|
|
TAM METİN |
|
|
|
ÖZET
Van yöresinde 2002-2003 yılları içerisinde yapılan bu araştırmada, kuşburnu
çeliklerine değişik dozlarda IBA (Indol bütirik asit) uygulanarak, kök ve
sürgün sayıları ile kök uzunlukları incelenmiştir. Kasım, Aralık, Ocak ve Şubat
aylarında alman kuşburnu çeliklerine 0, 1000, 2500, 5000 ve 10000 ppm IBA
uygulanmış ve köklenme ortamına aktarılmıştır.
Çalışmada en fazla köklenme oranı %65.0 ile
2500 ppm IBA dozu ve Kasım ayı çeliklerinde en düşük köklenme oranı ise %2.5
ile 10000 ppm IBA uygulamasındaki Şubat ayı çeliklerinden elde edilmiştir.
Ayrıca günlere göre çeliklerin bünyesindeki IBA seviyeleri Yüksek Performanslı
Sıvı Kromatografisi (HPLC) ile incelenmiş ve en fazla IBA 1.525 µg/g olarak 30.
günde tespit edilmiştir.