Hümeyra
TURAN*
Orman Mühendisi
1-Başvuru: Özel orman fidanlığı kurmak için; Hazine
arazilerinde, illerde valiliklere, ilçelerde kaymakamlıklara, müracaat edilir.
Alınacak ön izin belgesi bir dilekçe ekinde il müdürlüğüne intikal ettirilir.
Sahipli arazilerde en yakın orman idaresine başvurulur.
Köy tüzel kişiliklerince tesis edilecek olan
özel orman fidanlığı içinde (03.09.2005 tarih ve 25925 sayılı Resmi Gazetede
köy tüzel kişiliklerine, özel orman fidanlığı kurmasına yer vermiştir); gerçek
ve tüzel kişilerce tesis edilen özel fidanlıklarda uygulanan esaslar uygulanır.
Özel
fidanlık çalışmaları; izin verilen gerçek ve tüzel kişilerce, köy tüzel
kişiliklerince gerçekleştirilir.
.
* AGM Fidanlık ve Tohum İşleri Dairesi
Başkanlığı
03 Eylül 2007
2-Devlet ormanlarında özel orman fidanlığı kurulamaz. Sahipli veya Hazine
arazilerinde özel orman fidanlığı kurulabilir. Özel orman fidanlıkları 1 hektardan küçük olamaz.
3-Aynı ilçe sınırları içinde kalmak şartıyla büyüklüğü 1 hektardan az olmayan birden fazla
araziye ait özel fidanlık kuruluş raporu ve uygulama projesi tek olarak
düzenlenebilir.
4-Kredilendirmede; üretim, üç temel tipte (Altlık ve anaçlık fidan
üretimi, kaplı fidan üretimi, yerde repikajlı fidan üretimi ) sınırlandırılmış
olup her proje için tek üretim tipine kredi verilir. Ancak 5 hektarın üzerindeki fidanlıklar ile altlık ve anaçlık fidan
üretimi yapan fidanlıklarda birden fazla üretim tipi projesi
kredilendirilebilir.
5-Başvuru sahiplerine il müdürlüğünce etüt günü verilir. Toprak örnekleri
hektarda en az 2 adet, arazinin bir hektardan büyük olması durumunda ise
sahanın durumuna göre teknik elemanın uygun göreceği yerden yeterli sayıda
alınır. Toprak profilleri
6- Özel Orman Fidanlığı kurmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler,
kaplı ve sepetli fidan üretim tipini seçmeleri durumunda, fidanlık toprağının
tahlilini yaptırmayabilirler, ancak bu üretim tipinde kullanılacak yetiştirme
ortamının analizleri konunun uzmanı laboratuarlarda yaptırılarak uygulama
projesi ile beraber il müdürlüğüne teslim edilecektir.
7-Kuruluş Raporu: Özel Fidanlık
kurmak isteyen: Köy tüzel kişiliği, gerçek ve tüzel kişiler; fidanlık
kuracakları arazinin mevkiini, alanını, üretecekleri fidan türlerini
belirttikleri dilekçelerine arazinin harita veya krokisini ekleyerek, Hazine
arazilerinde valilik veya kaymakamlıklara, sahipli arazilerde ise İl Çevre ve
Orman Müdürlüğüne başvururlar. Talep edilen sahanın fidanlık kurulmasına
uygun bulunması halinde, özel fidanlık kuruluş raporu üç ay içerisinde serbest
çalışan orman mühendisi tarafından tanzim edilir(17 nolu tamim Ek-7’ye uygun
olarak) ve başvuru dilekçesi, sahanın ölçekli krokisi veya haritası, toprak ve
su analizleri ile birlikte Genel Müdürlüğe gönderilir.
8-Özel fidanlık kuruluş raporu, uygun görüldüğü
takdirde Genel Müdürlükçe onaylanır.
9-Kredi
müracaatı: Özel fidanlık tesisi
amacıyla sahipli arazilerde kuruluş raporu onaylananlar, hazine arazilerinde
ise yer teslimi yapılanlar, en geç üç ay içinde serbest orman mühendisi
tarafından 17 nolu tamimin EK:8/E dispozisyonuna uygun olarak düzenlenecek özel fidanlık uygulama projesi ile birlikte
il müdürlüğüne kredi talebinde bulunurlar.
10-Uygulama
Projesinin onaylandığının ilgilisine tebliğinden itibaren otuz gün içinde noter onaylı taahhüt senedi il
müdürlüğüne teslim edilir.
11-Sahipli arazilerde uygulama projesinin onaylandığının
ilgilisine tebliğinden, Hazine arazilerinde saha tahsisinden \ kira
sözleşmesinden itibaren otuz gün içinde işe başlanır.
12-Kredi Tahsisi: İl müdürlüğünce hazırlanan ve onaylanan Krediye Esas
Yatırım Giderleri Cetveli (Ek:23’deki örneğe uygun olarak, Genel Müdürlük
fiyatları esas alınarak düzenlenir),kredi talep dilekçesi ve uygulama projesi
ile birlikte kredi tahsisi için Genel Müdürlüğe gönderilir.
Uygun bulunanlara Özel Fidanlık Krediye Esas Yatırım Giderleri Cetvelinde belirtilen
miktar kadar kredi tahsisi yapılır. Ancak, bütçemizin yetersizliği sebebiyle 75.000 YTL kadar kredi tahsisi
yapılmaktadır.
Köy tüzel kişilikleri ile diğer
gerçek ve tüzel kişilerce tesis edilecek olan fidanlıklar için tasdikli
projesinde belirtilen fidanlık tesisi, ahşap ihata kazığı ve dikenli tel,
drenaj, tesviye, sera tesisi, dış mekan sulama tesisatının kurulması,
yetiştirme ortamı, yetiştirme kabı, toprak işleme, üretim materyali, üretim
işçiliği ve fidanlığın en fazla üç yıllık bakım tutarı kadar kredi tahsisi
yapılır.
Krediye Esas Yatırım Giderleri Cetvelinde üç
yıllık bakım dahil gösterilir. Ancak daha fazla bakım gerektiren türlerde üç
yıllık bakımdan sonraki bakımlar kredilendirilmez.
13- Borçlanma: Genel Müdürlükçe kredi tahsisi yapılanlar, il
müdürlüğüne bildirilir. İl müdürlüğünce tahsis edilen kredi tutarı kadar borçlanma
senedi veya gayrimenkul ipoteği vermesi hususunda ilgilisine yazılı tebligatta
bulunulur.
-Tüzel kişiliğe sahip kamu kurum ve
kuruluşları ile iktisadi devlet teşekküllerinde, borçlanmaya yetkili ita
amirlerince,
-Belediyelerden, belediye meclisinin yetki verdiği kişi tarafından,
-Tarımsal kalkınma kooperatifleri ve köye hizmet götürme
birliklerinden ise yönetim kurullarınca yetki verilen kişi tarafından imzalanan
noter onaylı borç senedi alınır.
Bunların dışında kalan diğer gerçek ve tüzel kişilerden Ticaret ve/veya
Sanayi Odası, veya Esnaf ve Sanatkarlar Odasına kayıtlı iki muteber müşterek
müteselsil kefil tarafından imzalı noter onaylı borç senedi alınır.
Ancak; şirket, dernek, vakıf,
holding vb. tüzel kişilerden alınacak borçlanma senedi yönetim kurulunca yetki
verilen kişi tarafından imzalanır.
İpotek
işlemlerinde ise; bedel takdir komisyonuna il müdürlüğünce uygun görülen bir
eleman katılır.
14-Kredi
ödemesi: Gerekli şartları yerine
getirenlere il müdürlüğünce oluşturulan teknik heyet tarafından tanzim edilen tutanak,
gerekçe raporuna bağlanarak Genel Müdürlükten kredi talebinde bulunulur.
Kredi tutarlarına
ilişkin ödeme emirleri, Genel Müdürlüğün talebi üzerine Bakanlık Bütçe Dairesi
Başkanlığı tarafından ilgili defterdarlık muhasebe müdürlüğüne gönderilir.
Taşradaki ilgili
tahakkuk dairesince hazırlanarak ilgili saymanlığa intikal ettirilecek tahakkuk
müzekkeresi ve verile emri ekine, il müdürlüğü komisyonunca düzenlenen hakediş
raporu, krediyi kullanacak gerçek yada tüzel kişilerin adı ve banka hesap
numarasını belirtir ita amiri onayı bağlanmak suretiyle kredi tutarı
ilgililerin banka hesabına aktarılır.
Özel fidanlık için yapılan kredi tahsisleri ve ödemelere ait bilgiler 17
nolu tamimde örneği bulunan kredi izleme defterlerine(Ek:15) işlenir.
15-Kredi Takibi ve Kontrolü: Kredi
ödemesinde bulunan proje uygulamalarının denetimi, takibi ve kontrolü yılda en
az bir defa il çevre orman müdürlüğünce 3 teknik elemandan oluşturulan
denetleme komisyonu tarafından yapılır.
16-Kredi geri dönüşü: Gerçek
veya tüzel kişilere verilen kredi; verildiği tarihteki Türkiye Cumhuriyeti
Ziraat Bankasının küçük ölçekli tarımsal işletme tanımına giren üreticilere
uyguladığı kredi faiz oranının yedide biri esas alınarak anapara+faiz toplam
tutarı yedinci yılın Ekim ayında defaten tahsil edilir. Ancak fidanlık
sahasının kira sözleşmesi veya saha tahsisinin sözleşmesi gereği yedi yıldan
önce bitmesi durumunda veya onaylı uygulama projesindeki iş ve işlemlerin
projesine uygun tamamlandığının il müdürlüğünce tespiti durumunda verilen
kredi, faizi ile birlikte o yılın ekim ayı sonunda defaten tahsil edilir.
17-Kredi
dönüş tarihi: Kredili olarak yapılan
özel fidanlıklarda kredi dönüşü; ilk
ödenen kredi tarihi esas alınarak
Çevre ve Orman Bakanlığı Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolu Hizmetlerine İlişkin
Özel Ödeneğin Kullanımına Ait Esas ve Usullerin 10. maddesinde belirtilen geri
dönüş süresi sonunda ödenen tüm krediler faizli olarak tahsil edilir. Tesis
edilen fidanlığın;yangı, sel, heyelan, rüzgar ve benzeri doğal afetler sonucu
başarısız olması halinde verilen kredi, faizsiz olarak tahsil edilir.
18-Proje revizyonu: Sahipli arazilerde saha büyüklüğünde bir değişiklik
olması halinde, ilgilisince sadece “Uygulama Projesi revize ettirilir. Ayrıca;
projenin revize edilerek değiştirilmesi durumunda “Krediye Esas Yatırım
Giderleri Cetveli” de proje revizyonuna uygun olarak yeniden tanzim edilir.
19-Krediye
esas yatırım giderleri cetveli revizyonu: İş programında belirtilen yıllara göre, özel fidanlığa konu saha
miktarı ve tür değişikliğine gidilmesi hallerinde revize edilir. Krediye esas
yatırım giderleri cetveli, iş grupları itibariyle, projesinde yer alan yıllık
iş programına göre o yıla ait birim fiyatlar kullanılarak revize edilir. Revize
krediye esas yatırım giderleri cetveli il müdürlüğünce onaylandıktan sonra ek
kredi tahsisi için Genel Müdürlüğe gönderilir.
20-Kredi iptal işlemleri: Kredi tahsisi yapıldığının tebliğinden itibaren 30 gün
içerisinde Çevre ve Orman Bakanlığı Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolu
Hizmetlerine İlişkin Özel Ödeneğin Kullanımına Ait Esas ve Usullerin 8.
maddesinde belirtilmiş olan güvencelerden(her türlü borç senedi veya
gayrimenkul ipoteği) birini teslim etmeyen veya 30 gün içinde işe
başlamayanlar;
-Özel fidanlık çalışmalarını onaylı
projesinde ön görülen sürelerde ve teknik esaslara uygun olarak yapılmadıkları
tespit edilerek ikaz edilenlerden bu ikazın gereklerini altı ay içerisinde
yerine getirmeyenler;
-Taahhütnameye aykırı olarak amaç dışı kullanımda bulunduğu tespit
edilenler, yazılı olarak ikaz edilir.
İkazın gereklerini
idarece kabul edilebilir bir mazeret dışında, tebliğ tarihinden itibaren otuz
gün içinde yerine getirmeyenlerin kredileri Genel Müdürlükçe iptal edilir.
Kredi tahsis izni iptal edilenlere
verilmiş olan kredilere, verildiği tarihten itibaren geçerli olmak üzere,
toplam borç (anapara+faiz) o gün cari olan “3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt
Faizine İlişkin Kanun” hükümlerine göre belirlenecek faizle tahsil edilerek
Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankasında açılmış olan “Ağaçlandırma ve Erozyon
Kontrolu Gelirleri” hesabına aktarılır.
21-Özel fidanlıklarda devir: Özel fidanlıkların, şahıs veya
şahıslara yada ortaklar arasında birbirine devredilebilir. Böyle bir talep
halinde;
- Devir almak isteyen gerçek
veya tüzel kişilerin dilekçesi ile devretmek isteyen gerçek veya tüzel
kişilerin noter onaylı dilekçesi yada il müdürlüğü yetkililerin huzurunda
imzaladıkları dilekçe,
- Devralmak isteyen gerçek veya tüzel
kişilerden noter onaylı taahhütname,
- Kredi kullanılmış ise kullanılan kredi için iki muteber müşterek
müteselsil kefil tarafından imzalı borç senedi veya gayrimenkul ipoteği,
alınarak il müdürlüğünün görüşü ile birlikte Genel Müdürlüğe gönderilir.
Özel fidanlığın
sahibinin ölümü halinde; fidanlık sahası, mahkemeden alınacak veraset
ilamında belirtilen mirasçılara devredilebilir.
Özel fidanlık sahibinin ölümü
resmi belgelerle idareye bildirildikten sonra il müdürlüğünce veraset ilamında
belirtilen mirasçılara yapılacak tebligatta;
- Özel fidanlığın tüm varislerce yada
diğer varislerin noter onaylı vekaletini alan bir yada birden fazla varis
tarafından devam ettirilebileceği,
- Bir veya birden fazla varisin bu
hakkından feragat ederek talipli olan diğer varislere bu hakkını devretmesinin
mümkün olabileceği,
-
Varislerden hiçbirinin özel fidanlığı devam ettirmeye talepli olmaması halinde
saha tahsisi ve yapılmışsa kredi tahsisinin iptal edilerek, verilen kredinin
yasal faizi ile birlikte varislerden tahsil edileceği hususları, bildirilir.
Devir almayı talep eden varis veya varislerden; devir ile ilgili talep
dilekçesi, Taahhütname, kredi kullandırılmış ise kullandırılan krediye karşılık
iki muteber müşterek müteselsil kefil tarafından imzalı borç senedi veya
gayrimenkul ipoteği alınarak il müdürlüğünün görüşü ile birlikte Genel
Müdürlüğe gönderilir.
22-Tesis edilen özel fidanlığın; yangın, sel, heyelan, rüzgar ve
benzeri doğal afetler nedeniyle başarısız olması halinde önceki verilen kredi
ile “Çevre ve Orman Bakanlığı
Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Hizmetlerine İlişkin Usul ve Esaslar”a
göre yeniden tahsis edilen kredi, bu Usul ve Esaslar doğrultusunda birlikte
tahsil edilir. Önce verilen kredi için faiz alınmaz.
23-Tesis edilen özel fidanlıklarda, üretilen fidanların
en az yüzde yetmişinin (%70) orman ağacı
fidanı olması zorunludur.%30’unda
odun dışı orman ürünü veren türler ve süs bitkileri yetiştirilebilir.
24-Özel fidanlıklarda üretilecek orman ağacı türleri:
¤
Yapraklı Orman
Ağacı Fidanları: Ahlat, Akasya, Akçaağaç, Akçakesme, Alıç, At
Kestanesi, Badem, Ceviz, Çınar,
Çitlenbik, Defne, Demirağacı, Dişbudak, Erguvan, Gladiçya, Gülibrişim, Gürgen,
Güvey Kandili, Harnup, Huş, Hünnap, Ihlamur, İğde, Karaağaç, Karayemiş,
Katalpa, Kavak, Kayacık, Kayın, Kestane, Kızılağaç, Kokarağaç, Mahlep, Maklora,
Menengiç, Mersin, Meşe, Okaliptus, Sandal, Sığla, Sofora, Söğüt, Şimşir, Tespih
Ağacı, Türk Fındığı, Üvez, Yabani Kiraz, Yalancı Akasya, Yalancı İğde.
Ardıç, Andız, Çam, Göknar, Servi, Ladin,
Sedir, Mazı, Duglas, Sekoya, Mamut Ağacı, Yalancı Servi, Kriptomerya, Melez, Porsuk.
25-Özel orman fidanlığıyla ilgili, 17 nolu tamimde
“EKLER” bölümünde düzenlenmesi gereken her belgenin örneği gösterilmiştir. Buna
göre:
- Başvuru
Dilekçesi (EK:3/A, 3/B),
- Özel Fidanlık Kuruluş Raporu Dispozisyonu (EK:7),
- Özel Fidanlık Uygulama Proje Dispozisyonu (EK:8/E),
- Taahhüt Senedi (EK:9/B, EK:21),
- Saha Teslim Tutanağı,
- Borçlanma Senedi (EK:12),
- Kredi Takip Defteri (EK:15),
- Özel Fidanlık Kuruluşunda Kredilendirme
İle İlgili Açıklamalar (EK:19),
- Fidanlık Krediye Esas Proje Yatırım Giderleri Cetveli (EK:23)
26-Özel Fidanlık Kuruluşunda
Kredilendirme İle İlgili Açıklamalar (EK:19):
A-SABİT YATIRIMLAR
¤ İhata: AGM Birim Fiyatlarının, ahşap ihata kazığı ve dikenli tel ile ilgili iş
kalemlerine uygun şekilde tesisi edilmelidir.Sahanın ihatasında profil demir
kazık,beton kazık veya kafes tel kullanılabilir.Ancak profil demir kazık,beton
kazık bedelinin ahşap kazıktan fazla olması durumunda ahşap kazık bedeli esas
alınır. Sahanın kafes tel ile ihata edilmesi durumunda ise, ahşap kazık bedeli
ve dikenli tel bedeli esas alınır.
¤ Drenaj Tesisi: Üretim yapılan alanda fazla olan suyun fidana zarar
vermeyecek şekilde azami
¤ Tesviye Yapılması: Mevcut arazinin
fidan üretimine uygun hale getirilmesi için en fazla %3 meyil olacak şekilde
düzeltilmesidir.
¤
Sulama Tesisatının Kurulması: Fidanlık
sahasına kadar getirilmiş olan ve uygulama projesinde belirtilen üretim tipine
uygun dış mekan (yağmurlama, damlama, sisleme) sulama sistemleri için gerekli malzemelerin
alınması tesisatın yapılmasıdır.
Kuyu açma,
sulama havuzu yapma, motopomp/elektro motopomp alma, fidanlık sahası dışında
bulunan su kaynağının fidanlığa getirilmesi için yatırım yapmak vb. iş
kalemleri ve malzeme alımları için kredi kullandırılmayacaktır.
B-ÜRETİM YATIRIMLARI
¤ Yetiştirme Ortamı: Projede belirtilen üretim tipine ve toprak tahlil
raporlarına göre hazırlanmış fidan üretimine uygun (torf, pomza, perlit,
mineral toprak, organik gübre, humus vb.lerinin karışımı)materyaldir.
¤ Yetiştirme Kabı: Toprağa sepet vb. Malzeme ile yapılan
repikajda ve altlık-anaçlık fidan üretiminde kullanılanılan malzemedir. Kaplı fidan üretimi için kap bedeli
kredilendirilmeyecektir. Altlık altlık, anaçlık fidan üretiminde en fazla 5
litrelik kap bedeli kredilendirilecektir.
¤ Toprak İşleme: Arazide yapılacak fidan üretim
çalışmaları için tekniğine uygun makine ve ekipmanlarla alt ve üst toprağın
kültür uygulaması yapılacak özellikte hazırlamasıdır.
¤
Üretim Materyali: Projede belirtilen üretim tipine göre ihtiyaç duyulacak tohum, fidan, aşı kalemi,
çelik vb. materyaldir.
Tohum bedeli; Genel
Müdürlükçe her yıl yayınlanan tohum fiyatları,
Fidan bedeli; Genel
Müdürlükçe her yıl yayınlanan kitapçıktaki fidan birim fiyatlarından ( 1+0,
2+0, 0+1, 0+2, çıplak köklü veya tüplü fidanlar ile 1+1 tüplü fidanlar ve
Göknar ve Doğu Ladini’nin 1+3 yaşındaki tüplü fidanların fiyatları),
Çelik bedeli; Genel Müdürlükçe her yıl yayınlanan
kitapçıktaki çelik birim fiyatları,
Aşılı fidan bedeli;
Genel Müdürlükçe her yıl yayınlanan kitapçıktaki 1+1 veya 2+1, aşılı fidan
birim fiyatlarıdır.
¤
Üretim: Projesinde belirtilen
üretim tipine göre, piketaj, kap dolurma, tohum ekimi, repikaj, çelik dikimi,
aşı yapılması vb. çalışmalardır.
¤ Bakım: Uygulama projesinde belirtilen
esaslara göre tesis aşaması tamamlanan fidanların standartlara uygun gelişimini
sağlamak amacıyla yapılması gereken her türlü ot alma, çapa, gübreleme,
ilaçlama, budama, kök kesimi vb. çalışmalardır.
C- KREDİLENDİRMEYE ESAS ÜRETİM TİPLERİ
Uzmanlaşmayı ve bilgi birikimini sağlamak, ekonomik,
teknik çalışmayı teşvik etmek, fidancılık sektörüne ivme kazandırmak amacıyla
üç temel tipte sınıflandırılmış olup her proje için tek ürtim tipine kredi
verilir. Ancak 5 hektarın üzerindeki
fidanlıklar ile altlık ve anaçlık fidan üretimi yapan fidanlıklarda birden
fazla üretim tipi projesi kredilendirilebilir.
¤
Altlık ve Anaçlık Fidan Üretimi: Uygulama projesinde belirtilen türlere göre tohumdan,
çelikten, doku kültürü veya aşı yoluyla gerçekleştirilen ve türün özelliğine en
fazla üç yaşlı fidan üretilmesidir.
¤
Kaplı Fidan Üretimi: Uygulama
projesinde belirtilen türlerin özelliklerine uygun her türlü fidanın kaplara
repike edilerek, ekilerek veya çelikle gerçekleştirilen üretimdir.
¤
Yerde (Toprakta) Repikajlı Fidan Üretimi: Uygulama projesinde belirtilen türlerin
özelliklerine uygun aralık mesafede doğrudan toprağa veya sepetle yere repike
edilerek gerçekleştirilen üretimdir.
KAYNAKLAR
1-
Tamim No: 17
Özel Ağaçlandırma Çalışmaları
Ağaçlandırma
ve Erozyon Kontrolu Genel Müdürlüğü Özel Ağaçlandırma ve Projeler Daire
Başkanlığı Tarih: 2004
2-
Tamim No: 17-Ek:2
Özel Ağaçlandırma Çalışmaları
Ağaçlandırma
ve Erozyon Kontrolu Genel Müdürlüğü Özel Ağaçlandırma ve Projeler Daire
Başkanlığı Tarih: 15.11.2005
3-
Yönetmelik
Çevre ve Orman Bakanlığı - Ağaçlandırma
Yönetmeliğinin Bazı Maddelerinde
Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik Tarih: 07.07.2004
4-
Usul ve Esaslar
Çevre ve Orman Bakanlığı ile Maliye Bakanlığı - Çevre ve Orman Bakanlığı
Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolu Hizmetlerine
İlişkin Usul ve Esaslar
Tarih: 03.09.2005